ARALAR
ECOSYSTEMS™
Esploratu sistema bizia

Dena dago lotuta.
Nondik hasiko zara?

Aukeratu hari bat, pertsonek, komunitateek eta erakundeek mundu biziarekin duten harremana nola landu dezaketen esploratzeko.

Esploratzeko esparru kontzeptuala da, ez DNA biologikoaren eredua. Nodo bakoitzaren profila beheko katalogoan dago.

Nodo sistemikoen katalogoa

The 10 Building Blocks
of Ecosystem Transformation

Aukeratu oinarri bat 2050eko ikuspegiari eta erakundeen ekintzari lotutako profila irekitzeko.

Explore Tree of Life & DNA Helix views

Elkarri lotutako hamar ikuspegi. Oinarri desberdinak uztartu ditzakezu zure komunitatearen galderaren inguruan; ondoren, elkarrekin nola lan egin aztertuko dugu.

01
Node 01 · Orange Strand

Berrikuntzarako esplorazio-guneak

Sortu erakundeek eta komunitateek mundu biziarekin duten harremana eta ongizatea esperientzien bidez lantzeko gune partekatuak.

Inspect Institutional Options

Elkarrekin zer sor dezakegun

Ekarri tailerra, erakusketa edo City Lab esperientzia zure erakundera. Erabili Living World Relationship Index eta sistemen analisia abiapuntua adosteko, gonbitak probatzeko eta elkarrekin ikasteko.

Zer ikas dezakegun

Parte-hartzea, irisgarritasuna, komunitatearen iritziak eta harremanari buruzko gogoeta errepikatuen aldaketak.

SDGs · 09 · 11 · 13
02
Node 02 · Green Strand

Naturaren eskubideak

Esploratu naturaren eskubideak, mundu biziarekin dugun harremanaren, ongizatearen eta beste izakiekiko erantzukizunaren bidez.

Inspect Institutional Options

Elkarrekin zer sor dezakegun

Erabili Mendien Ahotsa dokumentala, erakusketa eta tailer gidatua naturaren eskubideak aurkezteko eta zaintzari, elkarrekikotasunari eta ongizateari buruzko elkarrizketak sortzeko.

Zer ikas dezakegun

Elkarrizketetako gaiak, parte-hartzaileen gogoetak eta tokian adostutako zaintza-aukerak.

SDGs · 15 · 16
03
Node 03 · Green Strand

Naturan oinarritutako hezkuntza

Erabili bizitako esperientzia eta ikaskuntza mundu biziarekin harremanak eta ikasle eta komunitateen ongizatea lantzeko.

Inspect Institutional Options

Elkarrekin zer sor dezakegun

Sortu tailerrak, campuseko esperientziak eta hezkuntza- eta ongizate-ibilbideak. Lotu indizea, naturako gonbitak, dokumentala eta gogoeta hezitzaile eta ikasleekin.

Zer ikas dezakegun

Ikaskuntza-gogoetak, parte-hartzea eta harremanaren neurketa errepikatuak; ongizate-emaitzak aparte ebaluatzen dira hala adostuz gero.

SDGs · 03 · 04 · 15
04
Node 04 · Green Strand

Tokiko ezagutza eta kultura-ondarea

Ekarri tokiko eta biokultura-ezagutza esperientzia partekatura, mundu biziarekin harremanak eta belaunaldien arteko ongizatea aberasteko.

Inspect Institutional Options

Elkarrekin zer sor dezakegun

Sortu dokumental-elkarrizketak, erakusketak eta tailerrak ezagutza duten pertsonekin. Lotu mendietako istorioak zientziarekin, baimenarekin eta truke errespetuzkoarekin. Museoek eta kultur etxeek esperientzia hauek har ditzakete.

Zer ikas dezakegun

Ezagutza duten pertsonen parte-hartzea, baimena, ordezkaritza, komunitatearen iritzia eta ikaskuntza partekatua.

SDGs · 04 · 11 · 17
05
Node 05 · Green Strand

Trantsizio bidezkoa

Egin mundu biziarekin harremana eta ongizatea lantzen duten esperientziak komunitate desberdinentzat irisgarri.

Inspect Institutional Options

Elkarrekin zer sor dezakegun

Diseinatu tailer, erakusketa eta ongizate-ibilbide inklusiboak parte-hartzaile eta tokiko erakundeekin. Entzun sarbide-oztopoak eta egokitu gonbitak elkarrekin.

Zer ikas dezakegun

Irisgarritasuna, ordezkaritza, parte-hartzaileen iritzia eta parte hartzeko oztopoak.

SDGs · 10 · 11 · 13
06
Node 06 · Blue Strand

Berrikuntza-sistemak

Lotu erakunde eta komunitateak, mundu biziarekin harremana eta ongizatea nola lantzen diren elkarrekin ikasteko.

Inspect Institutional Options

Elkarrekin zer sor dezakegun

Partekatu indizea, sistemen analisia eta esperientzien ikaskuntza behatokiaren eta trukeen bidez. Lotu unibertsitateak, hiriak eta kultura-erakundeak; osasun- eta zaintza-erakundeek langileen ongizate-esperientziak ekar ditzakete.

Zer ikas dezakegun

Ikaskuntza partekatua, adostutako galderak, erakundeen parte-hartzea eta ebaluazio gardeneko praktikak.

SDGs · 09 · 17
07
Node 07 · Blue Strand

Bizimodu jasangarriak

Esploratu eguneroko praktikek mundu biziarekin harremana, ongizatea eta zaintza nola lagun dezaketen.

Inspect Institutional Options

Elkarrekin zer sor dezakegun

Erabili gonbita laburrak, tailerrak eta hausnarketa eguneroko ohiturak eta tokiko zaintza esploratzeko. Esperientziak partekatzea aukerakoa da.

Zer ikas dezakegun

Parte-hartzaileen gogoetak, aukeratutako praktikak eta borondatezko esperientzia-partekatzea.

SDGs · 03 · 12 · 13
08
Node 08 · Orange Strand

Naturan oinarritutako irtenbideak

Ekarri naturan oinarritutako irtenbideak tokiko elkarrizketara, mundu biziarekin harremana eta ongizatea lantzeko.

Inspect Institutional Options

Elkarrekin zer sor dezakegun

Lotu naturako esperientziak, hezkuntza- eta birsorkuntza-ibilbideak, tailerrak eta City Lab diseinuak zure lekura. Adostu helburuak komunitatearekin; efektu ekologikoek neurketa propioa behar dute.

Zer ikas dezakegun

Parte-hartzea, bizitako esperientzia eta harreman-neurriak; osasun- eta ekologia-adierazleak aparte adosten dira.

SDGs · 03 · 06 · 11 · 13 · 15
09
Node 09 · Orange Strand

Hiri biziak

Esploratu hiriko espazioek mundu biziarekin harremana eta pertsona eta komunitateen ongizatea nola lagun dezaketen.

Inspect Institutional Options

Elkarrekin zer sor dezakegun

Ezagutu City Lab Donostia diseinua: klima-babeslekuak, parkeak, hiriko eta unibertsitateko guneak eta QR gonbitak dituzten atrilak. Gehitu komunitatera egokitutako tailerra, erakusketa edo dokumental-elkarrizketa.

Zer ikas dezakegun

Parte-hartzea, sarbidea, tokiko iritziak eta esperientzien arteko harreman-gogoetak.

SDGs · 03 · 11 · 13
10
Node 10 · Orange Strand

Mundu biziari balioa ematea

Jarri mundu biziarekin harremana eta pertsonen eta beste izakien ongizatea erakundeen galderen erdigunean.

Inspect Institutional Options

Elkarrekin zer sor dezakegun

Erabili dokumentala, erakusketa, tailerrak, indizea eta sistemen analisia tokiko balioak, erantzukizunak eta ongizatea elkarrizketan jartzeko.

Zer ikas dezakegun

Balio eta galdera partekatuak, parte-hartzaileen gogoetak eta erakundeekin adostutako ikaskuntza.

SDGs · 03 · 12 · 15 · 17

These ten perspectives connect Aralar’s offer: the Living World Relationship Index, systems analysis, nature-based experiences, documentary, exhibitions and workshops—for our relationship with the living world and wellbeing. SDG links indicate thematic relevance.

Metodologia

Aralarren metodologia

Zientzia, bizitako esperientzia eta ezagutza biokulturala elkarri lotutako zortzi urratsetan elkartzen dira. Erakunde, hezkuntza eta tokiko komunitateentzako esperientziak gidatzen dituzte, ongizatea eta mundu biziaren zaintza helburu partekatu gisa hartuta.

1Zentzumenak

Leku bizi bat hauteman soinuen, ehunduren, mugimenduaren eta urtaroen aldaketen bidez. Arretaz bizitako topaketek bizitza eta haren beharrak ezagutzeko aukerak sortzen dituzte.

2Harridura

Eskala, konplexutasuna eta ustekabeko bizitza aurkitu. Harridurak arreta zabal dezake eguneroko kezketatik harago, jakin-mina eta zerbait handiagoaren parte izatearen sentipena piztuz.

3Esanahia

Lekuak historiarekin, identitatearekin eta ziklo ekologikoekin lotu. Birraitona-amonen eta duintasunaren istorioek gaurko ardurak jasotako eta etorkizuneko bizitzen artean kokatzen dituzte.

4Emozioak

Leku biziekiko maitasuna, esker ona, poza, kezka eta dolua aitortu. Lotura emozionalak esanahi pertsonala ematen dio esperientziari, baita leku bat aldatu edo galtzen denean ere.

5Komunitatea

Kide izatea, parte-hartzea eta ardura partekatua landu. «Natura herria da» ideiak eta herri-mendiek elkarrekiko mendekotasuna erakusten dute. Dolpok eta Enirio-Aralarrek tokiko jakintza, baliabideen erabilera eta zaintza kolektiboa lotzen dituzte.

6Harremana

Izaki eta leku zehatzak, haien beharrak eta gure ekintzen ondorioak ezagutu. Zuhaitz bat moztu ondoren barkamena eskatzeak, Aralarrek Corcovadon jasotako ngöbe adibidean, ardurari buruzko elkarrizketa irekitzen du.

7Elkarrekikotasuna

Leku biziek ematen digutenari etengabeko zaintzaz erantzun. Ubideen mantentzeak eta ura babesteko elkarlanek ekarpen antolatuak eta ardura partekatua lotzen dituzte. Taos Pueblok ura kultur ardurarekin eta agintearekin lotzen du.

8Birsortzea

Sistema biziek berritzeko eta suspertzeko duten gaitasuna babestu. Amchiek etorkizuneko landareak zaintzeak neurriz eta tokiko baldintzetara egokituta biltzera gonbidatzen du, bizitzak jarrai dezan.

Bost geruzek zortzi urratsak galderekin eta beha daitezkeen ebidentziekin lotzen dituzte. Markoak hausnarketa eta ebaluazioa gidatzen ditu; ez du neurtutako emaitzarik aurkezten.

GeruzaGalderaBideakBeha daitezkeen ebidentziak
EsperientziaNola egiten du pertsona batek topo leku bizi batekin, eta nola sentitzen du?Zentzumenak, harridura, esanahia, emozioakArreta, atxikimendua, hautemandako suspertzea
PertenentziaNork parte hartzen du eta nork erabakitzen du?KomunitateaZaintzaileek parte hartzen dute; eginkizunak eta sarbidea partekatzen dira; behar ekologikoak erabakietan sartzen dira
ArretaNola ezagutzen dugu leku hau eta nola erantzuten diogu?HarremanaMendekotasunak ulertzen dira; erabakiak lekuaren egoeraren arabera aldatzen dira
ArduraZer erantzukizun betetzen dugu ordainetan?ElkarrekikotasunaAdostutako ekarpenak bete eta mantentzen dira, eta lekua zaintzen dutenek baliagarritzat jotzen dituzte
EgoeraSistema suspertzen al da, edo bizitzari eusteko gaitasuna mantentzen al du?BirsortzeaAdierazle ekologikoek uraren eta habitataren egoera eta bilakaera erakusten dituzte

Esperientziatik hausnarketara

Erakunde bakoitzarekin abiapuntu bat adosten dugu, zortzi urratsen bidez lekuari lotutako gonbidapenak elkarrekin sortzen ditugu, eta esperientziaren ondoren Living World Relationship Indexera itzultzen gara. Indexak bederatzi hausnarketa proposatzen ditu; zortzi urratsek programa gidatzen dute. Ongizatearen eta ekologiaren emaitzek beren ebaluazioa behar dute.